Hotline
0981 467 967

Tai tiếng Monsanto: Án lệ cho vụ kiện chất độc da cam

20:02

Ông Phạm Trương, Trưởng Ban Đối ngoại Hội Nạn chân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA), mua bán với Báo Người Lao Động sau khi Công ty Monsanto bị tòa án San Francisco (bang California - Mỹ) yêu cầu đền bù 289 triệu USD cho ông Dewayne Johnson.

* Phóng viên: Monsanto là cái tên "đầu bảng" trong các tổ chức kinh doanh hóa chất của Mỹ bị Hội Nạn chân chất độc da cam/dioxin vn kiện để đòi lại vô tư cho các nạn nhân chất độc da cam vn. Vậy ông cho nhân thức tình tiết vụ kiện?

Tai tiếng Monsanto: Án lệ cho vụ kiện chất độc da cam - Ảnh 1.

Ông Phạm Trương

- Ông Phạm Trương: Vụ kiện do VAVA đứng tên thây mặt các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam. Đơn kiện được gửi đến tòa án Brooklyn, New York tham gia ngày 30-1-2004 để kiện 37 công ti Mỹ và yêu cầu các công ti này bồi hoàn cho nạn nhân chất độc da cam vì đã chế biến chất hóa học cung ứng cho quân đội Mỹ dùng trong chiến tranh ở vn làm cho 4,8 triệu người bị phơi nhiễm chất độc hóa học, trong đó hơn 3 triệu người hoặc đã chết hoặc bị các căn bệnh hiểm nghèo, bị quái dị, dị tật…

Vụ kiện đã qua cả 3 cấp của tòa án Mỹ: sơ thẩm, phúc thẩm và vô thượng. Ngày 2-2-2009, Tòa Tối cao của Mỹ đã bác, không thụ lý đơn kiện của hội với 2 lý do chính: Thứ nhất, chất hóa học mà quân đội Mỹ dùng trong chiến tranh ở vn chỉ là "chất diệt cỏ" không ăn hại đối với sức khỏe của nhân loại; thứ nhị, các tổ chức kinh doanh hóa chất đóng hộp "chất diệt cỏ" cho quân đội Mỹ là việc làm theo lệnh của chính phủ Mỹ, tòa án Mỹ không có quyền xét xử các việc làm cho của chính quyền liên quan đến quân sự và ngoại giao. Do đơn kiện không được thụ lý, vụ kiện lần thứ nhất đã xong xuôi.

Mặc dù không đạt được kết quả ước muốn nhưng vụ kiện đã hấp dẫn sự để ý của dư luận vn và quốc tế. Đa dạng tổ chức và thân sĩ đã báo cáo kêu gọi ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin vn. Ông Len Aldis, Tổng Thư ký Hội Hữu hảo Anh - Việt đã lập một trang web kêu gọi ký tên vì công lý. Ngày 15 và 16-5-2009, Hội Luật gia dân chủ quốc tế (IADL) đã triệu tập Tòa án Lương tâm quốc tế xét xử 37 công ti hóa chất Mỹ để ủng hộ nạn nhân chất độc da cam vietnam. Phiên tòa này ra phán quyết: Chính phủ và các công ti hóa chất Mỹ đã đóng hộp và cung cấp chất độc da cam phải đền bù vừa đủ cho nạn nhân và mái ấm họ. Chính phủ và các công ty hóa chất Mỹ cũng phải giải quyết môi trường, thanh lọc chất ô nhiễm dioxin trong đất, nước và khác biệt tại "các điểm hot" bao quanh các căn cứ quân sự trước đó của Mỹ.

Tai tiếng Monsanto: Án lệ cho vụ kiện chất độc da cam - Ảnh 2.

Hạ nghị viên Mỹ Barbara Lee (phải) chụp ảnh cùng chị Trằn Thị Hoan, một nạn nhân chất độc da cam ở TP HCM, trong buổi tiếp đoàn VAVA tại hội sở quốc hội Mỹ ở Washington D.C tham gia cuối năm 2015. Bà Lee đã trình Hạ viện Mỹ 3 dự luật yêu cầu chính phủ Mỹ phải hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam vietnam Ảnh: PHẠM TRƯƠNG

* Được biết bà Trằn Tố Nga, công dân Pháp gốc Việt, đang có vụ kiện các tổ chức kinh doanh hóa chất Mỹ đóng gói chất độc da cam dùng trong chiến tranh vietnam, trong đó có Monsanto?

- Bà Nai lưng Tố Nga (SN 1942, tại Nam Bộ) theo mái ấm tập hợp ra miền Bắc. Năm 1966, sau khi ra trường đại học, bà đi về miền Nam làm phóng viên Thông Tấn Phường Giải Phóng, phục vụ ở các vùng có chiến sự bất lương liệt như Tây Ninh, Bình Dương... Trong thời điểm này, bà đã bị phơi nhiễm trực tiếp chất độc da cam do quân đội Mỹ phun rải. Bà bị phổ quát bệnh, cách đây không lâu phải giải phẫu ở ngực do bệnh ung thư. Con gái đầu của bà chết khi mới 17 bốn tuần tuổi vì bệnh tim bẩm sinh. Con gái thứ hai cũng bị bệnh thiếu máu huyết tán (Alpha Thalassemia).

Ngày 14-5-2014, đơn kiện của bà Nai lưng Tố Nga - có trạng sư William Bourdon (thuộc Đoàn Trạng sư Paris, là trạng sư nhiều người biết đến đã thắng trong phổ quát lần bênh vực người dân có tranh chấp với các công ty đa nước nhà và trong các vụ kiện can hệ tới tội ác nghiệt chống lại quả đât) cùng đứng tên - được gửi đến Tòa Đại hình Evry của Pháp và 26 tổ chức kinh doanh hóa chất của Mỹ. Ngày 16-4-2015, Tòa Đại hình Evry triệu tập phiên trước tiên. 19/26 công ty bị kiện đã thuê trạng sư cãi. Đến nay, đã có 9 phiên tòa triệu tập nhưng do trạng sư của các tổ chức kinh doanh Mỹ cố tình tạo cớ để trì hoãn xét xử nên cả 9 phiên đều chỉ mang tính giải quyết giấy má. Tòa Evry đã thúc ép hai bên giải quyết chấm dứt các giấy má để chuyển sang công đoạn xét xử.

Vụ kiện của bà È cổ Tố Nga là vụ kiện cá nhân, của một công dân Pháp bị phơi nhiễm chất độc da cam trong công đoạn làm việc khi còn ở vn, được đưa ra tòa án Pháp xét xử, không phụ thuộc tham gia qui định của Mỹ. Các trạng sư Mỹ không được trực tiếp bênh vực cho các công ti Mỹ trong thời kỳ đầu (các phiên thủ tục) mà phải duyệt các trạng sư Pháp.

Vụ kiện của bà Nga đã có tiền lệ ở Pháp. chậm triển khai là vụ kiện của ông Paul François, một nông dân Pháp 51 tuổi, sống ở TP Lyon. Năm 2004, trong lúc dùng loại thuốc diệt cỏ Lasso của Công ty Monsanto, ông François hít phải khí độc phát ra từ bình thuốc và bất tỉnh ngay trên cánh đồng. Sau đó, ông thường xuyên bị ho, hôn mê, phải nhập viện 5 lần và nghỉ khiến cho việc 9 tháng, khả năng công phu bị suy giảm 40%. Năm 2007, ông đệ đơn kiện Monsanto. Năm năm sau, vào ngày 13-2-2012, tòa sơ thẩm Lyon kết luận Monsanto chịu bổn phận về trạng thái nhiễm độc của François và phải đền bù thiệt hại cho ông. Monsanto buộc phải đưa ra tòa phúc án và tới ngày 10-9-2015, tòa phúc thẩm Lyon tuyên bố giữ nguyên phán quyết sơ thẩm.

* Ông đánh giá thế nào về việc Monsanto bị tòa San Francisco đòi hỏi bồi thường?

- Thực ra đã có khoảng 4.000 đứa ở Mỹ kiện Monsanto về tội danh tương tự như trường hợp ông Dewayne Johnson. Tất nhiên, đây là lần trước tiên tòa án Mỹ đưa ra phán quyết. Quyết định của tòa San Francisco cho thấy sự thừa nhận tác hại của "chất diệt cỏ" và Công ti Monsanto phải chịu trách nhiệm về vật phẩm "chất diệt cỏ" gây hại cho nhân loại này.

Như vậy, đây sẽ là một án lệ. Quyết định của tòa án San Francisco đã bác lại luận điểm lúc trước của Tòa án Vô thượng Mỹ - nghĩ rằng "chất diệt cỏ" mà Monsanto và các công ti hóa chất khác của Mỹ cung ứng cho quân đội Mỹ trong chiến tranh vn là không có hại cho nhân loại. Cho nên, Monsanto và các công ty hóa chất kể trên cũng phải chịu nghĩa vụ về thảm họa do các chất độc hóa học đó gây ra cho môi trường và nhân loại vn.

* Hội có ý tưởnrg như thế nào để tiếp tục đeo đuổi vụ kiện các công ty hóa chất Mỹ đóng chai chất độc da cam dùng trong chiến tranh vn?

- Từ sau vụ kiện thứ nhất tới nay, VAVA vẫn sẵn sàng cho vụ kiện mới nhằm vào các tổ chức kinh doanh hóa chất của Mỹ. Chúng tôi cùng lúc bắt đầu phổ biến chế độ đấu tranh mới như đi lại quần chúng Mỹ và dân chúng nhân loại ủng hộ, phối thích hợp với nạn nhân chất độc da cam Việt Nam; yêu cầu chính phủ Mỹ kiếm được bổn phận và nhập cuộc giải quyết hậu quả do chất độc da cam mà quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam gây ra; vận động các nghị sĩ mới soạn thảo và trình quốc hội Mỹ các dự luật đòi hỏi chính phủ Mỹ có nghĩa vụ tẩy độc môi trường và hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam Việt Nam… Đến nay, các nghị sĩ Mỹ đã đưa ra 4 dự luật đòi hỏi chính phủ Mỹ tham gia giải quyết hậu quả chất độc da cam ở vietnam.

Độc hại hơn thuốc diệt cỏ

Theo ông Phạm Trương, thuốc diệt cỏ chứa glyphosate mà ông Dewayne Johnson sử dụng là loại tầm thường, còn chất diệt cỏ do Công ty Monsanto chế biến phục vụ quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam là loại tổng thích hợp của 2 chất độc 2.4D và 2.4.5T. Mặt khác, để đẩy nhanh vận tốc chế biến, nhà sản xuất đã tăng nhiệt lượng, khiến cho nồng độ dioxin trong các chất này tăng vọt, dẫn đến độ độc hại của chất độc da cam tăng gấp nhiều lần so với thuốc diệt cỏ thông thường.

Theo Dương Ngọc

Người Công lao


Xem nhiều hơn: mua dat

Bình luận

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN DỰ ÁN
Đăng ký
ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC
căn hộ lux riverview căn hộ lux star căn hộ opal city